Geschiedenis Giethoorn

Geschiedenis GiethoornGiethoorn (de dorpsbewoners spreken van Gietern) is een dorp in de kop van Overijssel, in de gemeente Steenwijkerland in de Nederlandse provincie Overijssel en ligt tussen Steenwijk en Meppel. Het dorp telt net geen 3000 inwoners en is alom bekend door zijn vele bruggetjes, waterwegen en fluisterbootjes. Het wordt wel het ‘Hollands Venetië’ genoemd.

Ontstaan

Door het winnen van turf, de zogenaamde vervening, ontstonden plassen en meren. Om de turf te kunnen vervoeren groef men vaarten en sloten. Veel van de bestaande huizen zijn op de eilandjes gebouwd die ontstonden naar het graven van de waterwegen en zijn alleen via bruggetjes te bereiken zijn. Het overgrote deel van de meer dan 176 bruggen is privé-eigendom.

Geschiedenis Giethoorn: de eerste bewoners

Wapen vlag van GiethoornVolgens de geschiedenis van Giethoorn waren het de monniken uit het Fransiscanenklooster dat in Giethoorn-Noord stond, die een nederzetting hebben gesticht. Zij vonden veel geitenhoorns die door de stormvloed van 1170 vanuit de Zuiderzee achtergebleven waren. Zij noemden de nederzetting dan ook Geytenhorn, later werd dat Geythorn, en dankzij het dialect is het Giethoorn geworden. De geitenhoorn is nog steeds terug te vinden in het wapen van Giethoorn. Zij maakten van het gebied de eerste veenkolonie van Nederland.

In de veertiende eeuw werd de eerste kerk in Giethoorn gebouwd, een Katholieke. In de tweede helft van de zestiende eeuw vestigden zich de doopsgezinden in Giethoorn. Rond die tijd begon ook de natte vervening, waardoor voor het toenemende turfvervoer onder meer de Dorpsgracht werd gegraven. Langs deze waterweg hebben zicht in de loop van de tijd steeds meer mensen gevestigd.

Door de vervening ontstonden rond Giethoorn uitgestrekte meren zoals het Bovenwijde. Het bijzondere van deze meren is dat het water er vaak niet meer dan een meter diep is. Een uitzondering is het Gieterse Meer tussen Giethoorn en Blokzijl. Dit is het enige meer in de regio dat niet door vervening, maar in de ijstijd is ontstaan. Giethoorn was tot 1973 een zelfstandige gemeente. Giethoorn ging toen samen met Wanneperveen, Blokzijl en Vollenhove deel uitmaken van de gemeente Brederwiede. Per 1 januari 2001 is Brederwiede samen met voormalige gemeenten Steenwijk en IJsselham opgegaan in de nieuwe gemeente Steenwijkerland.

Geschiedenis Giethoorn op film

Wanneer u zich een beeld wilt vormen van het Giethoorn 70 jaar geleden, kijk dan eens naar deze schitterende film uit 1942 van het Nederlands Instituur voor Beeld en Geluid, geproduceerd destijds door NOF/NIAM.

Wil je nog meer lezen over Giethoorn, kijk dan hier.